مرکز سم زدایی سریع ترک اعتیاد در تهران (بدون بستری و قیمت شفاف)

اصالت و فرایند تولید محتوا:
این مقاله به طور کامل توسط تیم تحریریه پزشکی کلینیک کیمیای رهایی تهیه و نگارش شده و از نظر علمی توسط پزشکان و متخصصان مرکز بازبینی و تأیید شده است. از ابزارهای هوش مصنوعی فقط برای ویرایش نگارشی، یکدست‌سازی متن و ساده‌تر کردن بیان مطالب استفاده شده و این ابزارها هیچ نقشی در تولید محتوای علمی، تحلیل پزشکی یا تصمیم‌گیری‌های تخصصی نداشته‌اند.
دکتر منصور سیفی – پزشک متخصص و ریاست مرکز
دکتر آلاله ادیب‌ کیا – روان‌ شناس بالینی

این مقاله در تاریخ 1405/05/18 بروزرسانی کامل شده است.


چکیده علمی: سم زدایی پزشکی (Medically Managed Withdrawal) فرایندی کنترل شده برای مدیریت سندرم محرومیت ناشی از قطع مواد افیونی است که امروزه می توان آن را به صورت سرپایی و حتی در منزل، تحت نظارت دقیق پزشک اجرا کرد. این روش با تکیه بر کاهش تدریجی دوز داروهای آگونیست (مانند بوپرنورفین یا متادون) و تجویز داروهای علامتی، از شوک عصبی ناشی از تجویز آنتاگونیست ها (نالوکسان) جلوگیری کرده و ایمنی بالاتری نسبت به سم زدایی فوق سریع با بیهوشی (UROD) دارد که با خطرات جدی قلبی-تنفسی همراه است. مطالعات نشان می دهند سم زدایی سرپایی برای بیماران با شرایط پایدار پزشکی و محیط حمایتی، اثربخشی قابل قبولی داشته و به حفظ عملکرد اجتماعی و شغلی کمک می کند. تکمیل این فرایند با مداخلات روان درمانی برای پیشگیری از عود ضروری است.
منابع:
Day E, Ison J, Strang J. Inpatient versus outpatient detoxification for opioid dependence. Cochrane Database Syst Rev. 2005;(1):CD004029. PMID: 15674924.
Gowing L, Ali R, White JM. Opioid antagonists under sedation or anaesthesia for opioid withdrawal. Cochrane Database Syst Rev. 2017;5:CD002022. PMID: 28514796.
Amato L, Minozzi S, Davoli M, Vecchi S. Psychosocial and pharmacological treatments versus pharmacological treatments for opioid detoxification. Cochrane Database Syst Rev. 2011;(9):CD005031. PMID: 21901696.

هشدار پزشکی:

اطلاعات ارائه‌شده در این صفحه صرفاً جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص یا توصیه پزشکی نیست. تصمیم‌گیری درباره روش‌های درمان یا ترک مواد باید تحت نظر پزشک یا متخصص درمان اعتیاد انجام شود.

فهرست مطالب

نقشه راه پزشکی برای سم زدایی

نقشه راه پزشکی سم زدایی ترک اعتیاد کلینیک کیمیای رهایی (تهران)

در کلینیک کیمیای رهایی در تهران، مسیر سم زدایی بدن از مواد مخدر با یک جلسه گفت وگو برای تشخیص مشکل آغاز می شود. فردی که داوطلب پاک سازی بدن است، ابتدا باید شرایطش بررسی شود. در این جلسه، نوع ماده مصرف شده، مقدار و مدت زمان مصرف، وضعیت بدنی و روانی، بیماری های دیگر و تجربه ترک های قبلی ارزیابی می شود و برای هر بیمار، برنامه درمانی مناسبِ همان فرد تنظیم می گردد.

نکته بسیار مهم این است که پاک سازی سریع شامل همه مواد نمی شود. موادی قابلیت این کار را دارند که در دسته مخدرها باشند؛ گروهی که شامل تریاک و هروئین می شود. همچنین شبه مخدرها شامل متادون، بوپرنورفین و شربت تریاک نیز امکان پاک سازی سریع دارند. از دسته قرص ها، ترامادول می تواند به این روش پاک سازی شود. قرص های آرام بخش و خواب آور مانند کلونازپام، آلپرازولام و دیازپام نیز امکان پاک سازی دارند، اما این موضوع یک شرط بسیار مهم دارد و آن هم توجه به تعداد و میزان قرص مصرفی است. به این معنی که اگر فردی ورق ورق قرص مصرف کند، مثلاً سه یا پنج ورق، نمی تواند انتظار پاک سازی فوری داشته باشد و این اتفاق قطعاً به آن شکل رخ نمی دهد.

اما برای موادی مانند شیشه، کوکائین یا گل که در دسته محرک ها قرار دارند، اساساً پاک سازی بدن به معنای رایج آن کاربرد ندارد. برخی از مراکز حتی برای مصرف کنندگان مواد محرک نیز وعده پاک سازی می دهند، اما این کار پایه علمی ندارد. خانواده ها معمولاً آگاهی کافی ندارند و به دنبال کوتاه ترین راه می گردند، در حالی که در بحث درمان بیماری وابستگی به مواد، اصلاً راه میانبری وجود ندارد.

بسیاری از افراد هنگامی که به دنبال مرکز پاک سازی سریع در تهران می گردند، هدفشان پیدا کردن مکانی است که درمان را زیر نظر پزشک آغاز کنند و تفاوت میان روش درست پزشکی و قطع مصرف به صورت خودسرانه را متوجه شوند. این بخش از کتاب آموزشی برای رسیدن به همین هدف آماده شده است. در اینجا توضیح داده می شود که پاک سازی بدن چیست، برای چه موادی کاربرد دارد، در چه زمانی درمان بدون نیاز به بستری شدن امکان پذیر است، در چه موقعیتی به مراقبت بیشتری نیاز است و هر بیمار بر اساس نوع ماده ای که مصرف کرده، به کدام مسیر درمانی باید راهنمایی شود.

در کلینیک کیمیای رهایی، وعده های دور از ذهن داده نمی شود و تلاش بر این است که واقعیت های درمانی به درستی اجرا شوند. از دادن وعده هایی مانند درمان قطعی، ترک یک روزه یا ترک بدون درد برای همه بیماران دوری می شود. تصمیم گیری درباره نوع درمان فقط بعد از معاینه پزشک انجام می گیرد. اگر بیمار در وضعیت خطر یا شرایط اورژانسی قرار داشته باشد، باید بدون از دست دادن زمان از خدمات اورژانس استفاده کند.

تفاوت پاک سازی سریع زیر نظر پزشک با قطع خودسرانه مصرف

گروهی از افراد گمان می کنند اگر ماده را به طور ناگهانی کنار بگذارند، همان کار پاک سازی بدن را انجام داده اند. اما قطع کردن خودسرانه با درمانی که زیر نظر پزشک انجام می گیرد، یکسان نیست. در قطع خودسرانه، معمولاً وضعیت جسمی و روانی فرد، بیماری های دیگر او، نوع ماده مصرفی و خطرهای احتمالی بررسی نمی شود. به همین دلیل ممکن است بیمار با دردهای شدید، اضطراب زیاد، بدخوابی و خواب نرفتن، بازگشت سریع به مصرف یا حتی مشکلات خطرناک تری روبه رو شود.

پاک سازی سریع زیر نظر پزشک به این معنی نیست که برای همه افراد یک روش ثابت و کوتاه مدت وجود دارد. منظور از این عبارت آن است که بیمار در سریع ترین زمان ممکن، اما به شکلی پزشکی و بی خطر، بررسی شود و بر پایه شرایط واقعی خود وارد مسیر درمان گردد. هر روشی که بدون بررسی پزشکی، بدون توجه به بیماری های پنهان و بدون برنامه پیگیری انجام شود، می تواند خطرهای فراوانی به همراه داشته باشد.

چه زمانی باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد؟

چه زمانی باید فوراً به اورژانس رفت؟

اگر بیمار در زمان مصرف یا بعد از قطع آن با نشانه های خطر روبه رو شود، نباید منتظر نوبت ویزیت عادی بماند. در این شرایط رفتنِ سریع به اورژانس ضروری است. این نشانه های خطر شامل افت سطح هوشیاری یا گیجی شدید، تشنج، تنگی نفس یا درد شدید قفسه سینه، استفراغ های پی درپی و غیرقابل کنترل، رفتارهای بسیار آشفته یا خطرآفرین برای خود یا دیگران و داشتن فکرهایی برای آسیب رساندن به خود می شود. پاک سازی بدن برای بعضی از بیماران می تواند به صورت بدون بستری انجام شود، اما در وضعیت های خطرناک، اولین کار حفظ جان و ایمنی بیمار است.

پاک سازی بدن از مواد بدون بستری شدن؛ آیا واقعاً امکان پذیر است؟

سال ها است بسیاری از افراد گمان می کنند پاک سازی بدن به معنای خوابیدن در بیمارستان، تحمل کردن دردهای شدید، بدخوابی، بی قراری و گذراندن روزهای سختی است که تنها با خوردن داروهای خواب آور یا استفاده از روش های آزاردهنده قابل تحمل می شود. داشتن همین تصور باعث شده است تا بسیاری از بیماران، حتی در زمانی که برای کنار گذاشتن مواد تصمیم جدی دارند، درمان خود را به زمان دیگری بیندازند.

اما آیا در واقعیت تنها راه پاک سازی بدن، بستری شدن است؟ آیا تمام بیماران باید از یک مسیر مشابه عبور کنند؟ آیا هر فردی که به تریاک، شیره، متادون یا سایر مواد افیونی وابسته شده است، مجبور است درد و رنج شدیدی را تحمل کند؟ پاسخ علم پزشکیِ امروز به این پرسش ها، یک «خیر» روشن است.

امروزه در علم پزشکی، درمان های جدید به سمت شخصی سازی و اختصاصی شدن برای هر بیمار پیش رفته اند. این موضوع به این معنی است که به جای تجویز کردن یک نسخه مشابه برای همه بیماران، در اولین قدم وضعیت جسمی، سلامت روان، بیماری های قبلی، نوع ماده مصرفی، میزان وابستگی، گذشته درمانی و عامل های خطرآفرین در هر فرد به دقت بررسی می شود و سپس برنامه درمانی مناسب با همان شخص تنظیم می گردد. دقیقاً به همین علت است که امکان دارد دو بیمارِ مصرف کننده تریاک، به دو برنامه درمانی کاملاً متفاوت از یکدیگر نیاز داشته باشند. درمان این بیماری دیگر تنها حذف کردن یک ماده نیست؛ بلکه نیازمند مدیریت مجموعه ای از تغییرات در مغز، بدن، روان و رفتارهای فرد است که در طول سال ها به وجود آمده اند.

واقعیت سم زدایی: بازگرداندن تعادل مغز، نه فقط خروج زهر

واقعیت پاک سازی بدن: بازگرداندن تعادل مغز، نه فقط خروج زهر

پاک سازی بدن از مواد دقیقاً به چه معناست؟

برخلاف باور عمومی، پاک سازی بدن به معنای خارج کردن یک زهر از بدن نیست. بیشتر مواد مخدر در مدت چند روز از بدن خارج می شوند، اما عاملی که باعث آزار بیمار می گردد، به هم خوردن تعادل شیمیایی مغز و تغییراتی است که در سیستم عصبی، بخش های مربوط به پاداش در مغز، بخش های کنترل کننده استرس، چرخه خواب، احساس درد و تنظیم اخلاق ایجاد شده است.

به همین دلیل، یک درمان موفقیت آمیز تنها در زمانی به دست می آید که پزشک معالج بتواند این تغییرات را به درستی مدیریت کند. اگر تنها ورود ماده به بدن متوقف شود اما مشکلاتی مانند بدخوابی، اضطراب، درد، میل شدید به مصرف و افسردگی کنترل نشوند، خطر وابستگی روانی و بازگشت به مصرف بسیار بالا خواهد بود.

اولین قدم: جلسه گفت وگو برای تشخیص مشکل

اولین و مهم ترین کار در مسیر پاک سازی در کلینیک کیمیای رهایی، داشتن یک جلسه گفت وگو برای شناخت دقیق وضعیت بیمار است. فردی که داوطلب پاک سازی است، ابتدا باید شرایطش به طور کامل سنجیده شود. این جلسه از آن جهت اهمیت دارد که بسیاری از افرادی که تماس می گیرند، تصور می کنند صرفِ درخواست برای پاک سازی کافی است، در حالی که بدون شناخت دقیق وضعیت بیمار، نمی توان تصمیم درمانی درستی گرفت.

چرا بررسی اولیه وضعیت بیمار ضروری است؟

دلیل اصلی برگزاری این جلسه آن است که بسیاری از بیماران هنگام تماس، تنها یک بخش از مشکل خود را بیان می کنند. به عنوان مثال، فردی ممکن است بگوید شیره تریاک مصرف می کند و درخواست پاک سازی سریع داشته باشد. اما در جلسه بررسی مشخص می شود که چون مشکل بی خوابی هم دارد، روزانه دو ورق قرص آرام بخش نیز می خورد. در چنین شرایطی، صرفاً پاک سازی تریاک بدون توجه به وابستگی همزمان به قرص آرام بخش، نه تنها ناکامل است، بلکه می تواند بسیار خطرناک باشد.

در این جلسه، مشاور اولیه کلینیک شرح حال کاملی از بیمار دریافت می کند و با پزشک مشورت می نماید. پزشک بر اساس شرایط روحی، بیماری های همراه و شرایط بدنی بیمار تصمیم می گیرد که آیا فرد نیازمند پاک سازی کوتاه مدت است یا به صلاح او است که وارد دوره درمان مرحله به مرحله و تدریجی شود.

تفاوت این مرکز با سایر مراکز درمانی

تفاوت درمانی کلینیک کیمیای رهایی با بسیاری از مراکز دیگر دقیقاً در همین نقطه است. در بسیاری از مراکز، حتی برای مصرف کنندگان مواد محرک مانند شیشه هم وعده پاک سازی سریع داده می شود. دلیل این کار آن است که خانواده ها آگاهی کافی ندارند و به دنبال کوتاه ترین راه هستند. وقتی کلینیک ها با اطمینان دروغین وعده پاک سازی فوری می دهند، افراد پول، هزینه و امیدشان را از دست می دهند و نسبت به شروع مسیر درمان دیگری ناامید می شوند.

برخی از مراکز حتی ادعای پاک سازی یک روزه یا چندروزه با بیهوشی را دارند و به بیمار می گویند که به خواب می رود و بیدار می شود و همه چیز تمام شده است، اما در واقعیتِ علم پزشکی این اتفاق به آن شکل نمی افتد.

در کلینیک کیمیای رهایی، برخورد با بیماران بسیار واقع بینانه است و توضیحات کامل به آن ها ارائه می شود. اگر چنین راه میانبری وجود داشت، تعداد افراد درگیر با مصرف مواد تا این حد زیاد نبود. در این مرکز وعده های دروغین داده نمی شود و تلاش بر این است تا مسیر درمان بر اساس واقعیت های علمی پیش برود.

بنابراین اولین قدم، تشویق بیمار به شرکت در آن جلسه بررسی اولیه برای تصمیم گیری صحیح در خصوص روند پاک سازی است. شرکت در این جلسه بسیار مهم است تا پزشکان بتوانند مسیر درستی را به بیمار نشان دهند.

پاک سازی سریع برای چه موادی انجام می شود؟

یکی از باورهای اشتباه این است که برای تمام مواد مصرفی می توان عمل پاک سازی سریع را انجام داد. بر اساس توضیحات گروه پزشکی کلینیک کیمیای رهایی، این روش تنها شامل دسته های مشخصی از مواد می شود:

  • مخدرها: تریاک و هروئین می توانند قابلیت پاک سازی سریع داشته باشند.
  • شبه مخدرها: موادی مانند متادون، بوپرنورفین و شربت تریاک در این دسته قرار می گیرند.
  • از دسته قرص ها: دارویی مانند ترامادول می تواند به این روش پاک سازی شود.
  • قرص های آرام بخش و خواب آور: داروهایی مانند کلونازپام، آلپرازولام و دیازپام. اما با یک نکته بسیار مهم: امکان پاک سازی سریع این قرص ها بستگی به تعداد و میزان مصرف آن ها دارد. فردی که ورق ورق قرص مصرف می کند، برای مثال سه تا پنج ورق در روز، نمی تواند انتظار پاک سازی فوری داشته باشد. این اتفاق قطعاً به این شکل نمی افتد و چنین بیمارانی به جلسه بررسی دقیق و تعیین مسیر درمانی مخصوص به خودشان نیاز دارند.
  • مواد محرک مانند شیشه، کوکائین و گل: این مواد به طور معمول مسیر درمانی دیگری دارند و استفاده از عبارت هایی مانند پاک سازی شیشه یا گل در تبلیغ ها، می تواند باعث ایجاد تصورات نادرست در بیماران شود. در درمان این گروه از مواد، توجه اصلی پزشک بر روی کنترل نشانه های روانی، بدخوابی و خواب نرفتن، کنترل میل به مصرف، بازگرداندن توانایی های فردی و جلوگیری از لغزش دوباره متمرکز است، نه پاک سازی بدن به معنای قدیمی آن.

چرا برخی افراد از درمان وابستگی به مواد می ترسند؟

بخش بزرگی از ترس بیماران به دلیل تجربه های ناموفقی است که در گذشته داشته اند یا خاطرات تلخی است که از دیگران شنیده اند. بسیاری از افراد گمان می کنند که کنار گذاشتن مواد حتماً با دردهای بسیار شدید، نخوابیدن های طولانی مدت، بی قراری های غیرقابل تحمل و از دست دادن توانایی انجام کارهای روزانه همراه خواهد بود.

بخش دیگری از این ترس به خاطر وعده های دروغینی است که برخی مراکز به بیماران داده اند. وقتی فردی یک بار تجربه ناموفق داشته و پول، زمان و امیدش را از دست داده است، نسبت به شروع مسیر درمانِ جدید ناامید می شود. این ناامیدی یکی از بزرگ ترین آسیب هایی است که وعده های غیرواقعی بر روان بیماران وارد می کنند.

در حالی که پیشرفت های علم پزشکی و تنظیم برنامه های درمانی مرحله به مرحله باعث شده است که در بسیاری از بیماران، نشانه های به خاطرِ قطع مصرف تا حد بسیار زیادی کنترل شود و روند درمان با حفظ کارهای روزمره به پیش برود. البته موفقیت این روش به شرایط پزشکی فرد، نوع ماده ای که مصرف می کرده و بررسی های دقیق پزشک بستگی دارد و برای تمام افراد یکسان اجرا نمی شود.

چرا درمان اختصاصی برای هر فرد اهمیت دارد؟

هیچ دو بیماری از نظر بدنی و روانی کاملاً شبیه به هم نیستند. ممکن است یک بیمار علاوه بر مشکل وابستگی به مواد، دچار بیماری قند خون نیز باشد. بیمار دیگری ممکن است مشکل کلیوی داشته باشد، فردی دیگر دارای بیماری های مربوط به کبد باشد و شخص دیگری با مشکلات معده یا فشار خون بالا درگیر باشد. در چنین وضعیت هایی، استفاده از یک روش ثابت درمانی برای تمام این افراد نه تنها کار درستی نیست، بلکه می تواند خطرهای جدی برای سلامت آن ها ایجاد کند.

اما اهمیت اختصاصی کردن درمان فقط به بیماری های جسمی محدود نمی شود. همان طور که در جلسه بررسی اولیه مشخص می شود، بسیاری از بیماران علاوه بر ماده اصلی، مصارف جانبی دیگری نیز دارند که خودشان آن را مشکل نمی دانند. فردی که شیره مصرف می کند اما برای خوابیدن قرص آرام بخش هم می خورد، به برنامه ای نیاز دارد که هر دو وابستگی را در نظر بگیرد. بدون جلسه گفت وگوی اولیه، این موارد پنهان می مانند و درمان ناکامل خواهد بود.

به همین دلیل، در روش های جدید پزشکی، در اولین قدم وضعیت کلی بدن بیمار به صورت کامل بررسی می شود و سپس بر پایه شرایط خاص همان فرد، برنامه درمانی مشخص می گردد. این اختصاصی کردن روند درمان، یکی از مهم ترین مواردی است که باعث بالا رفتن سطح ایمنی و بهتر شدن کیفیت درمان می شود.

درمان وابستگی به مواد یک مسیر است، نه یک اتفاق ناگهانی

بسیاری از افراد این تصور را دارند که اگر بتوانند چند روز مصرف مواد را متوقف کنند، بیماری آن ها به طور کامل درمان شده است. اما تجربه های پزشکی و پژوهش های علمی ثابت کرده اند که بخش بسیار مهمی از سختی های مسیر درمان، دقیقاً پس از گذراندن روزهای اولیه شروع می شود.

در روزهای نخست، نشانه های جسمی مانند درد، بی قراری، عرق کردن زیاد، بدخوابی و اضطراب بیشتر نمایان می شوند. اما پس از اینکه این نشانه ها کاهش می یابند، مرحله جدیدی آغاز می شود که بسیاری از بیماران شناختی از آن ندارند. در این مرحله جدید، ممکن است فرد احساس کند برای انجام کارها انگیزه کافی ندارد، از جریان عادی زندگی لذت نمی برد، توان و انرژی گذشته خود را از دست داده است، کیفیت خواب او هنوز به حالت طبیعی نرسیده است و در بعضی مواقع بدون داشتن هیچ دلیل مشخصی، میل شدیدی به مصرف مواد پیدا می کند. اگر این مرحله با روش های علمی مدیریت نشود، احتمال بازگشت به سمت مصرف مواد افزایش می یابد و به همین دلیل، برنامه های درمانیِ درست تنها به چند روز اول محدود نمی شوند.

سم زدایی ترک اعتیاد چند روز طول میکشد؟

یکی از پرسش هایی که بیماران به طور مداوم مطرح می کنند این است که چرا برخی از مراکز درمانی، پاک سازی بدن را در دوره های سه، پنج یا هفت روزه تبلیغ می کنند، اما برنامه درمانی در کلینیک کیمیای رهایی در حدود یک ماه زمان می برد.

پاسخ این پرسش در فهمیدن فاصله میان قطع مصرف ماده و درمان کامل وابستگی به آن قرار دارد. متوقف کردن مصرف ماده، تنها اولین کار در این مسیر است. وابستگی به مواد در طول ماه ها و سال های طولانی در ساختار مغز و بدن شکل گرفته است و این انتظار که تمام این تغییرات در عرض چند روز به حالت طبیعی و اولیه بازگردند، با دانش کتاب های پزشکی امروز هماهنگی ندارد. به همین دلیل، تمرکز اصلی گروه پزشکی بر روی مدیریت کردن مرحله به مرحله نشانه ها، پایین آوردن خطر بازگشت به سمت مواد و کمک به بازگشت آرامِ کارهای طبیعی بدن است.

هشدار پزشکی: لطفا گول تبلیغات با عنوان “سم زدایی بدن در یک روز برای ترک اعتیاد” را نخورید این روش ها به هیچ عنوان از نظر علم پزشکی تائید نشده است.

تفاوت پاک سازی علمی با روش های سریع و تبلیغاتی

در سال های گذشته، جمله هایی مانند ترک فوری، پاک سازی چندروزه یا ترک بدون درد در فضای اینترنت به فراوانی دیده می شوند. کاملاً طبیعی است که انسانی که سال های زیادی را با مشکل وابستگی به مواد گذرانده است، به دنبال یک راه بسیار سریع و آسان باشد. مغز انسان ها نیز همیشه به دنبال راه حل های فوری می گردد؛ درست مانند زمانی که فرد برای باز کردن یک قفل، به جای پیدا کردن کلید، به دنبال ابزار نامربوطی بگردد.

اما واقعیت آن است که در بحث درمان بیماری وابستگی به مواد، اصلاً راه میانبری وجود ندارد. وقتی کلینیک ها با اطمینان دروغین وعده پاک سازی فوری می دهند، افراد پول، زمان و امیدشان را از دست می دهند و نسبت به شروع مسیر درمان دیگری ناامید می شوند. برخی حتی ادعای پاک سازی یک روزه یا چندروزه با روش خواب عمیق مصنوعی را دارند و می گویند فرد بیدار می شود و همه چیز تمام شده است، ولی این اتفاق در دنیای واقعی به آن شکل رخ نمی دهد.

هدف از یک درمان موفقیت آمیز تنها این نیست که ماده برای چند روز از بدن خارج شود؛ بلکه هدف اصلی این است که بیمار بتواند بدون بازگشت دوباره به سمت مواد، توانایی های جسمی، روانی و اجتماعی گذشته خود را به دست بیاورد.

وابستگی به مواد تنها یک عادت رفتاری ساده نیست. استفاده طولانی مدت از مواد باعث می شود که تغییرات اساسی در بخش های مهم مغز به وجود بیاید که شامل بخش پاداش و لذت، سیستم استرس، تنظیم خواب، کنترل احساسات، دریافت پیام درد و تصمیم گیری است. با توجه به این موارد، حتی اگر نشانه های جسمی اولیه در یک زمان کوتاه کاهش پیدا کنند، بخش های دیگر مغز همچنان برای بهبود یافتن نیازمند زمان و مراقبت هستند. بنابراین در درمان درست و علمی، پرسش اصلی پزشک این نیست که ماده در چند روز از بدن خارج می شود، بلکه پرسش مهم این است که چگونه می توان احتمال بازگشت به مصرف را پایین آورد و به بیمار کمک کرد تا زندگی بدون ماده را دوباره برای خود بسازد.

بهترین روش سم زدایی بدن برای ترک اعتیاد

بهترین روش پاک سازی برای ترک مواد، روشی نیست که فقط سرعت بالایی داشته باشد؛ بلکه روشی است که با نوع ماده مصرفی، میزان وابستگی، وضعیت بدنی و شرایط روانی بیمار کاملاً هماهنگ باشد. به همین دلیل پاسخ این پرسش برای هر بیمار متفاوت است و فقط بعد از بررسی های دقیق پزشکی و شرکت در جلسه گفت وگوی اولیه مشخص می شود.

شش مرحله درمان در کلینیک کیمیای رهایی

مسیر درمانی در این کلینیک بر پایه یک روند مرحله به مرحله تنظیم شده است. با وجود اینکه تصمیم های گرفته شده برای هر شخص کاملاً اختصاصی است، اما به صورت کلی این درمان شامل شش مرحله اصلی می شود.

مرحله اول: جلسه بررسی اولیه و معاینه کامل بیمار. این مرحله مهم ترین کار در تمام مسیر درمان است. فردی که می خواهد بدن خود را پاک سازی کند، ابتدا باید در یک جلسه بررسی اولیه شرکت کند تا شرایطش به دقت سنجیده شود. در این جلسه، تنها نوع ماده مصرفی مورد بررسی قرار نمی گیرد. مشاور کلینیک شرح حال کاملی از بیمار دریافت می کند و با پزشک مشورت می نماید. موارد مورد بررسی شامل نوع ماده مصرفی، مدت و مقدار مصرف، مصارف جانبی (مانند قرص های آرام بخش یا خواب آور که بیمار ممکن است آن ها را مشکل نداند)، تجربه ترک های قبلی، علت بازگشت های گذشته، بیماری های همزمان، مشکلات روحی، داروهای مصرفی، وضعیت خواب، شدت اضطراب، دردهای بدنی، وضعیت روانی و شرایط خانوادگی و شغلی می شود. پزشک بر اساس شرایط روحی و بدنی بیمار تصمیم می گیرد که آیا پاک سازی کوتاه مدت مناسب است یا فرد باید وارد دوره درمان آرام و تدریجی شود. این اطلاعات مسیر درمان هر بیمار را مشخص می کنند.

مرحله دوم: طراحی برنامه اختصاصی برای هر فرد. به عنوان مثال، ممکن است دو نفر از تریاک استفاده کنند، اما یکی از آن ها دارای بیماری دیابت باشد، دیگری مشکل کلیوی داشته باشد، فردی سابقه افسردگی داشته باشد و فرد دیگر از دردهای طولانی مدت در بدن خود رنج ببرد. به همین دلیل، انتخاب روش های درمانی برای هر بیمار دقیقاً بر اساس ویژگی های بدنی همان شخص انجام می گیرد.

مرحله سوم: کنترل نشانه های ترک. هدف از درمان در این مرحله، تنها تحمل کردن درد نیست. پزشکان تلاش می کنند تا نشانه های رایج بیماری مانند بدخوابی، درد، بی قراری، اضطراب، مشکلات معده و مشکلات عصبی را تا جای ممکن مدیریت کنند تا بیمار بتواند روند بهبودی را با کیفیت بالاتری پشت سر بگذارد. یکی از قانون های بسیار مهم در این مرحله، جلوگیری از ایجاد یک وابستگی جدید به داروهای آرام بخش یا خواب آور است. به همین علت، انتخاب داروها با دقت فراوان و تنها بر اساس شرایط بیمار انجام می شود. برای آشنایی بیشتر با مشکلاتی که ممکن است ایجاد شود، مطالعه بخش های مربوط به نشانه های ترک به بیماران پیشنهاد می گردد.

مرحله چهارم: بازسازی کارکرد طبیعی بدن. پس از اینکه نشانه های اولیه و دردهای جسمی کاهش پیدا کردند، جهت درمان تغییر می کند. در این مرحله، هدف اصلی تنها جلوگیری از مصرف دوباره نیست؛ بلکه هدف، یاری رساندن به بدن برای بازگشت به فعالیت های طبیعی است. بهتر شدن وضعیت خواب، بالا رفتن میزان انرژی، کم شدن سطح اضطراب، تنظیم شدن اخلاق، بازگشت تمرکز فکری و بهتر شدن کیفیت زندگی، از مهم ترین هدف های این مرحله به شمار می روند.

مرحله پنجم: پیشگیری از بازگشت. بررسی ها نشان می دهند که در هفته های پس از قطع مصرف، به ویژه در زمان هایی که دردهای بدنی تمام شده اند اما مشکلاتی مانند بی انگیزگی، تغییرات اخلاقی یا میل ناگهانی به مصرف همچنان وجود دارند، خطر بازگشت بسیار بالا است. به همین دلیل، پیگیری کردن روند درمان پس از گذراندن روزهای سخت اولیه، اهمیت بسیار زیادی دارد و کار درمان با پایان یافتن دردهای بدنی تمام نمی شود.

مرحله ششم: حمایت درمانی و پیگیری. درمان کردن وابستگی به مواد بدون داشتن برنامه پیگیری، شبیه به آن است که بیماری فشار خون را تنها با چند روز مصرف دارو کنترل کنیم. پس از تمام شدن مراحل اصلی درمان، ارتباط میان بیمار و گروه پزشکی حفظ می شود تا اگر مشکلی پیش بیاید، امکان کمک رسانی سریع وجود داشته باشد.

بستری یا سرپایی (بدون بستری) کدام بهتر است؟

آیا بیمار باید در مرکز درمانی بستری شود؟

ماندن در بیمارستان یا مراکز درمانی در برخی از شرایط پزشکی کاملاً لازم است، اما این موضوع برای تمام بیماران صدق نمی کند. در بسیاری از افراد، پس از انجام بررسی های دقیق پزشکی و در صورت مناسب بودن شرایط، می توان برنامه های درمانی را بدون نیاز به بستری شدن اجرا کرد تا بیمار بتواند تا جای ممکن کارهای روزمره خود را حفظ کند. تصمیم گیری نهایی درباره نیاز به بستری شدن یا امکان درمان در خانه، فقط بر پایه شرایط سلامتی فرد گرفته می شود و یک روش ثابت برای همه وجود ندارد.

در روش بستری، بیمار برای مدت زمان مشخصی در یک مکان درمانی اقامت دارد و تمام مراقبت های پزشکی در همان محیط به او داده می شود. این روش در شرایطی مانند خطر بالای دردهای شدید، مشکلات جدی جسمی، بیماری های شدید روانی یا نبود حمایت مناسب در خانواده، می تواند ضروری باشد. اما برای بسیاری از بیماران، پس از بررسی دقیق پزشک، امکان استفاده از درمان بدون بستری وجود دارد و بیمار می تواند در کنار دریافت مراقبت های پزشکی و راهنمایی های روان شناسی، ارتباط طبیعی خود را با محیط زندگی، خانواده و کارهای روزانه حفظ کند.

این موضوع برای بسیاری از بیماران اهمیت بالایی دارد، زیرا ترس از دست دادن شغل، دور شدن از خانواده یا پرداخت هزینه های سنگینِ ماندن در بیمارستان باعث می شود که برخی از افراد حتی برای شروع درمان قدمی برندارند.

پاک سازی بدون نیاز به بستری برای چه کسانی مناسب تر است؟

استفاده از روش درمان بدون بستری، برای بیمارانی که شرایط پزشکی خوبی دارند فایده های بسیاری به همراه می آورد. حفظ ارتباط با محیط زندگی، کمتر شدن مشکل در کار و وظایف خانواده، کاهش هزینه های مرتبط با ماندن در بیمارستان و امکان ادامه دادن کارهای روزمره، از جمله این فایده ها به شمار می روند. اما انتخاب این روش باید حتماً پس از بررسی دقیق پزشک انجام شود و در شرایطی که خطرهای جدی بدنی، مشکلات شدید روانی یا نیاز به مراقبت مداوم وجود دارد، ممکن است مراقبت های بیشتری مانند بستری شدن لازم باشد.

بسیاری از بیماران پیش از آنکه درمان را آغاز کنند، بیشتر از خودِ روندِ قطع مصرف، از تصور کردن شرایط آن می ترسند. فکرهایی مانند اینکه چند روز درد خواهند کشید، آیا خوابشان از بین می رود و آیا می توانند این شرایط را تحمل کنند، باعث می شود که فرد درمان را به زمان دیگری بیندازد. هنگامی که یک برنامه درمانی مرحله به مرحله تنظیم می شود و بیمار احساس می کند که پزشکان او را همراهی می کنند و همه چیز تحت کنترل است، تجربه درمان برای او به یک مسیر قابل تحمل تبدیل می شود.

آیا افرادی که بیماری های دیگری دارند هم می توانند درمان شوند؟

داشتن بیماری هایی مانند دیابت، فشار خون، بیماری های کلیوی، بیماری های کبدی یا مشکلات معده و روده، به معنی غیرممکن بودن درمان وابستگی به مواد نیست. برعکس، این گروه از بیماران بیشتر از سایر افراد به برنامه ای نیاز دارند که شرایط بدنی آن ها را به دقت در نظر بگیرد. بررسی کامل وضعیت پزشکی و انتخاب روشی مناسب برای این گروه، اهمیت بسیار ویژه ای دارد.

بسیاری از بیمارانی که با بیماری های پنهان روبه رو هستند، نگران این موضوع می باشند که آیا بدن آن ها توان تحمل مراحل درمان را دارد یا خیر. واقعیت علمی کتاب های پزشکی این است که ادامه دادن به مصرف مواد در کنار داشتن این بیماری ها، بسیار خطرناک تر از انجام یک درمان اصولی است. مسئله مهم این است که پزشک معالج باید داروها و کارهای درمانی را با دقت به وضعیت خاص همان بیمار انتخاب کند تا هم روند ترک بدون خطر پیش برود و هم بیماری های دیگر بدن تحت کنترل باقی بمانند.

آیا درمان وابستگی به مواد فقط برای افراد جوان است؟

وابستگی پیدا کردن به مواد مخدر می تواند در هر سنی اتفاق بیفتد و سن افراد به تنهایی نمی تواند نوع درمان را مشخص کند. موضوعی که برای شروع درمان اهمیت دارد، بررسی وضعیت سلامت عمومی، شناسایی بیماری های همراه و انجام معاینه های دقیق پزشکی است. برنامه های درمانی بر اساس شرایط بدنی هر فرد نوشته می شوند و افراد سالمند نیز در صورتی که بررسی های پزشکی به درستی انجام شود، می توانند مسیر رسیدن به سلامتی را با اطمینان طی کنند.

آیا افراد شاغل هم می توانند درمان شوند؟

یکی از بزرگ ترین نگرانی های بیماران این است که فکر می کنند برای شروع درمان، مجبور هستند چند هفته از محل کار خود مرخصی بگیرند. در بسیاری از مواقع، اگر پزشک تأیید کند که وضعیت جسمی بیمار مساعد است، استفاده از روش درمان بدون بستری این فرصت را به وجود می آورد که فرد بتواند تا جای ممکن کارهای روزانه و شغلی خود را ادامه دهد. این موضوع برای بسیاری از افراد اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا دور شدن کامل از کار و اجتماع در برخی موارد می تواند فشارهای روانی بیشتری به فرد وارد کند. البته، گرفتن تصمیم نهایی درباره مناسب بودن این روش، تنها پس از معاینه های دقیق پزشکی انجام می گیرد.

آیا امکان درمان برای بیماران شهرهای دیگر وجود دارد؟

همه افرادی که نیازمند دریافت خدمات درمانی هستند، امکان مسافرت های طولانی و آمدنِ همیشگی به پایتخت را ندارند. به همین دلیل، بخشی از خدمات کلینیک به صورت اینترنتی طراحی شده است تا در شرایطی که پزشک تشخیص دهد مشکلی وجود ندارد، بیمار بتواند بدون انجام سفرهای غیرضروری، از بررسی ها، پیگیری ها و راهنمایی های درمانی استفاده کند. امروزه می توان بسیاری از خدمات پزشکی را از راه دور انجام داد و بخش هایی از مسیر درمان، آموزش دادن، پیگیری های منظم و مشاوره ها می تواند از طریق اینترنت انجام شود تا بیماران در شهرهای دیگر نیز از این امکانات بهره مند شوند.

چرا بعضی بیماران پس از ترک دوباره به مصرف مواد برمی گردند؟

یکی از مهم ترین علت هایی که باعث می شود بعضی از افراد چندین بار مسیر ترک را طی کنند اما دوباره به مصرف مواد روی بیاورند، این تصور اشتباه است که با تمام شدن دردهای بدنی، بیماری نیز به پایان رسیده است. در حالی که وابستگی به مواد، تنها یک نیاز جسمی نیست. مغز انسانِ مصرف کننده در طول ماه ها یا سال ها، تغییرات زیادی در بخش های مربوط به پاداش، کنترل استرس، تنظیم خواب، انگیزه و قدرت تصمیم گیری پیدا می کند. بازگشت این بخش ها به حالت طبیعی نیازمند گذر زمان است و به همین دلیل، درمان نیز باید فراتر از چند روز اولیه ادامه یابد.

به زبان ساده تر، اگر پزشک فقط دردهای بدنی را کنترل کند اما مشکلاتی مانند میل شدید به مصرف، بدخوابی، اضطراب یا افسردگیِ بعد از قطع مصرف همچنان بدون درمان باقی بمانند، احتمال بازگشت به سمت مواد بسیار بالا می رود.

منطقه خطر: چرا روز های 40 تا 60 حیاتی هستند؟

چرا هفته های اول بعد از ترک و به ویژه روزهای ۴۰ تا ۶۰ اهمیت زیادی دارند؟

تصور بسیاری از بیماران این است که اگر تنها چند روز اولِ قطع مصرف را تحمل کنند، دیگر خطری آن ها را تهدید نمی کند. اما بررسی های دقیق نشان داده اند که در هفته های پس از قطع مصرف، خطر بازگشت به شرایط قبل همچنان به میزان قابل توجهی وجود دارد.

یکی از باورهای اشتباه این است که اگر فرد چند هفته ماده ای مصرف نکرد، خطر تمام شده است. دورانی که پس از قطع مصرف آغاز می شود، مرحله ای بسیار حساس است. در این زمان، ممکن است بیمار با مشکلاتی مانند کاهش انرژی، بی انگیزگی، افسردگی، احساس پوچی و بازگشت فکرهای مربوط به مصرف روبه رو شود. گاهی اوقات بیمار در این روزها به خود می گوید که دیگر درد ندارد، اما احساس می کند چیزی در زندگی اش کم است. این مرحله نیازمند توجه بسیار جدی است، زیرا در بسیاری از مواقع بازگشت دوباره به سمت مواد به خاطر دردهای شدید بدنی اتفاق نمی افتد، بلکه به دلیل همین مشکلات روانی و احساس افت در کیفیت زندگی رخ می دهد.

به همین دلیل، برنامه های درمانیِ اصولی باید از همان ابتدا برای مدیریت کردن این دوره خاص نیز پیش بینی های لازم را انجام دهند و پیگیری درمان پس از گذراندن روزهای سخت، اهمیت بسیار زیادی دارد.

پیشگیری از بازگشت به مصرف؛ مهم تر از خودِ پاک سازی

بسیاری از مراکز، کار خود را در روزی که فرد دیگر مواد مصرف نمی کند پایان یافته می دانند. اما در علم پزشکی، روزی که مصرف متوقف می شود، تنها آغاز مرحله مهم تری به نام جلوگیری از بازگشت است.

هدف از برنامه های پیشگیری این است که بیمار علاوه بر دوری از مواد، بتواند جریان طبیعی زندگی خود را دوباره به دست بیاورد. او باید بتواند به محیط کار برگردد، رابطه های آسیب دیده با خانواده اش را ترمیم کند، خواب طبیعی داشته باشد، انگیزه کارهای جدید پیدا کند و یاد بگیرد که چگونه بدون نیاز به هیچ ماده ای از زندگی خود لذت ببرد.

چرا کنترل وضعیت خواب در درمان بیماری وابستگی اهمیت زیادی دارد؟

کیفیت خواب یکی از مهم ترین عواملی است که بر میزان موفقیت در مسیر درمان اثر می گذارد. بسیاری از بیماران پس از قطع مصرف مواد، با مشکلاتی مانند دیر به خواب رفتن، بیدار شدن های پی درپی در طول شب، خوابِ بسیار سبک و احساس خستگی پس از بیدار شدن روبه رو می شوند.

داشتن مشکل در خوابیدن می تواند پیامدهای نامناسبی به همراه داشته باشد و باعث افزایش بی قراری، کم شدن توان فرد برای تحمل فشار روانی، افزایش میل به مصرف مواد و کاهش قدرت تصمیم گیری شود. به همین دلیل، در یک برنامه کامل و علمی، مشکل خواب فقط یک عارضه فرعی به حساب نمی آید؛ بلکه کنترل و تنظیم آن یکی از محورهای اصلی درمان محسوب می شود.

اکوسیستم بهبودب و گام بعدی برای درمان

چرا نباید بیمار در مسیر درمان به داروهای آرام بخش وابسته شود؟

یکی از نگرانی های جدی در زمان درمان، این است که فرد به داروی جدیدی وابسته نشود. برخی از بیماران تجربه کرده اند که پس از کنار گذاشتن یک ماده، برای کنترل کردن استرس یا مشکل خواب خود، به طور مداوم از داروهایی استفاده کرده اند که خودِ آن داروها با گذشت زمان مشکلات تازه ای برایشان به وجود آورده اند.

در روش های علمی و پزشکی، انتخاب هر نوع دارو یا اقدام درمانی باید با دقت به سابقه مصرف بیمار، خطر ایجاد وابستگی جدید، بیماری های دیگر فرد، وضعیت روانی و شرایط جسمی او انجام شود. هدف از تجویز دارو این نیست که وابستگی به یک ماده با وابستگی به دارویی دیگر جابه جا شود؛ بلکه هدف، یاری رساندن به بیمار برای بازگشت به یک تعادل طبیعی است. بدخوابی در روزهای ترک می تواند بسیار سخت باشد، اما هدف پزشک نباید این باشد که بیمار را به هر طریقی به خواب عمیق و طولانی ببرد.

بررسی دقیق ویژگی های فردی؛ پایه درمان اختصاصی

در روش های جدید علم پزشکی، علاوه بر نوع ماده مصرفی، شکل نشانه های بدنی و رفتاری بیمار نیز اهمیت فراوانی دارد که پایه اصلی اختصاصی کردن درمان محسوب می شود. برای درک بهتر این موضوع، در نظر بگیرید که دو بیمار هر دو از تریاک استفاده می کنند، اما مشکلاتی که با آن ها درگیر هستند کاملاً متفاوت است.

بیمار اول ممکن است بیشتر از احساس ناآرامی، اضطراب شدید، عرق کردن، مشکل در خواب و عصبانیت رنج ببرد. در برخورد با این شرایط، تمرکز درمان بر روی آرام کردن سیستم استرس و کم کردن فشارهای عصبی قرار می گیرد.

بیمار دوم ممکن است پس از سال ها مصرف، دچار تغییر در سیستم دریافت پیام درد شده باشد. این فرد از دردهای پخش شده در کل بدن، کوفتگی شدید، درد در استخوان ها و حساسیت بیش از اندازه به درد شکایت می کند. در این شخص، پیدا کردن علت اصلی درد اهمیت بسیار بالایی دارد، زیرا بالا بردن مقدار داروهای مسکن همیشه انتخاب درستی نیست و گاهی مشکل اصلی، تغییری است که در نحوه احساس درد توسط مغز به وجود آمده است.

بیمار سوم ممکن است پس از قطع مصرف، بیشتر با مشکل میل شدید به مصرف دوباره روبه رو باشد. در این فرد، توجه به دلیل های قبلی لغزش، شرایط محیط زندگی، مشکلات روحی، روابط خانوادگی و عوامل تحریک کننده اهمیت دارد. زیرا اگر علت اصلی بازگشت پیدا نشود، حتی اگر فرد موفق شود مصرف را قطع کند، این موفقیت ماندگار نخواهد بود.

نقش روان شناس در درمان بیماری وابستگی به مواد

بر خلاف چیزی که بیشتر مردم فکر می کنند، رفتن نزد روان شناس فقط مخصوص کسانی نیست که دچار افسردگی یا اضطراب هستند. بیماری وابستگی به مواد تنها محدود به مشکلات جسمی نیست و حتی در شرایطی که دردهای جسمی کم می شوند، علت های فکری می توانند خطر بازگشت به مصرف را ایجاد کنند.

بسیاری از بیماران برای کم کردن مشکلات روانی خود به مصرف مواد روی آورده اند. اضطراب شدید، افسردگی، مشکلات در خانه، فشارهای کاری، آسیب های شدید روحی در گذشته، احساس تنهایی و ناتوانی در کنترل احساسات، از جمله این مشکلات هستند. اگر این مسائل از ریشه درمان نشوند، حتی اگر بهترین برنامه های پزشکی برای کاهش دردهای جسمی استفاده شوند، نتیجه به دست آمده دوام نخواهد داشت.

در مسیر بهبودی، روان شناس به بیمار یاری می رساند تا عوامل تحریک کننده را بشناسد، موقعیت های پرخطر را مدیریت کند، مهارت نه گفتن را بیاموزد، استرس خود را کنترل نماید، شیوه زندگی سالم تری بسازد و احتمال بازگشت به مواد را پایین بیاورد. حتی زمانی که دردهای بدنی برطرف شده اند، بسیاری از بیماران با پرسش های ذهنی مهمی روبه رو می شوند؛ مانند اینکه چرا اصلاً مصرف را شروع کردند، چرا در زمان فشار دوباره مصرف می کنند، چگونه با استرس بدون استفاده از مواد روبه رو شوند و چگونه روابط خانوادگی را ترمیم کنند.

به همین دلیل، حضور یک روان شناس و یادگیری مهارت های لازم برای جلوگیری از لغزش، بخش بسیار مهمی از درمان محسوب می شود. درمان پزشکی به مشکلات بدنی می پردازدو جلسات روان شناسی، طرز فکر و رفتارهای فرد را اصلاح می کند. قرار گرفتن این دو روش در کنار هم، پایه های یک درمان کامل را می سازد.

چرا درمان در کلینیک کیمیای رهایی فقط دادن دارو نیست؟

استفاده از داروها تنها یکی از ابزارهای کمک به بیمار است. اگر یک بیمار همچنان دچار اضطراب، بدخوابی، مشکلات خانوادگی، فشارهای شغلی یا فکرهای وسوسه کننده باشد، تنها دادن دارو نمی تواند درمان پایداری ایجاد کند.

رسیدن به یک موفقیت واقعی معمولاً نیازمند ترکیبی از بررسی های پزشکی، مدیریت کردن دردهای جسمی، حمایت های روان شناختی، آموزش مهارت های برخورد با مشکلات و تغییر دادن سبک زندگی است. به همین دلیل، در برنامه های درمانی تلاش می شود تا علاوه بر بهتر کردن شرایط جسمی، به مشکلات روانی، وضعیت خانواده و شیوه زندگی بیمار نیز به طور کامل توجه شود.

نقش خانواده در موفقیت درمان

وابستگی به مواد تنها یک بیماری شخصی نیست؛ بلکه تمام افرادی که در یک خانواده هستند را تحت تأثیر قرار می دهد. خانواده این افراد نیز سال های طولانی با نگرانی، بی اعتمادی و فشارهای سنگین روانی زندگی کرده اند. گاهی اوقات رفتارهایی که اعضای خانواده از خود نشان می دهند، بدون آنکه متوجه باشند، باعث می شود احتمال بازگشت فرد به سمت مواد بیشتر شود.

آموزش دادن به خانواده، قسمت بسیار مهمی از درمان است. خانواده باید بیاموزد که چگونه از فرد بیمار حمایت کند بدون اینکه شرایط را برای مصرف او فراهم سازد، چگونه حریم های سالمی در روابط ایجاد کند، چگونه نشانه های خطرِ بازگشت به مصرف را بشناسد و چگونه ارتباط مؤثر و مفیدی برقرار کند. یک خانواده که آموزش های درستی دریافت کرده باشد، یکی از مهم ترین محافظان بیمار در مسیر رسیدن به سلامتی است و نقش بسیار مفیدی در ادامه درمان ایفا خواهد کرد.

نقش طب سوزنی و طب سنتی در درمان

در برخی از بیماران، اگر پزشک معالج تشخیص دهد که نیاز است، از روش های کمکی مانند طب سوزنی یا برخی دستورهای طب سنتی در کنار داروهای پزشکی استفاده می شود. این روش ها نمی توانند جایگزین درمان های علمی و پزشکی باشند، اما اگر شرایط بیمار مناسب باشد، می توانند به عنوان بخش کوچکی از یک برنامه کامل درمانی برای ایجاد آرامش بیشتر مورد استفاده قرار گیرند.

تفاوت درمان مواد مخدر با شیشه، گل و نوشیدنی های الکلی

یکی از اشتباه های بزرگی که وجود دارد، استفاده از یک روش ثابت برای درمان تمام انواع مواد است. در علم پزشکی، هر ماده ویژگی ها و اثرهای مخصوص به خود را دارد.

وابستگی به مواد افیونی مانند تریاک، شیره، متادون، بوپرنورفین یا ترامادول به طور معمول با نیاز شدید جسمی همراه است و کنترل کردن دردهای بدنی در زمان ترک، نقش بسیار مهمی در درمان دارد. در طرف مقابل، درمان کردن وابستگی به موادی مانند شیشه، گل یا نوشیدنی های الکلی نیازمند روش های کاملاً متفاوتی است و برنامه ریزی برای آن ها بر اساس نوع ماده، مقدار مصرف، وضعیت سلامت روان و شرایط پزشکی بیمار انجام می شود.

به همین علت، به کار بردن کلمه پاک سازی سریع برای تمام انواع مواد از نگاه علمی دقیق نیست و نباید انتظار داشت که یک روش یکسان بتواند در درمان همه این وابستگی ها موفق عمل کند. همان طور که در ابتدای این متن آموزشی توضیح داده شد، در کلینیک کیمیای رهایی حتی برای مصرف کنندگان مواد محرک وعده پاک سازی سریع داده نمی شود، زیرا این مواد اساساً مسیر درمانی دیگری دارند.

چرا برخی بیماران پس از قطع ماده به سمت مصرف های جایگزین می روند؟

یکی از دشواری های بزرگ در مسیر درمان این است که گاهی بیمار پس از متوقف کردن ماده اصلی، به جای آنکه به تعادل روانی برسد، به سمت رفتارهای جدید یا مصرف مواد دیگر کشیده می شود. این اتفاق همیشه به این معنی نیست که درمان با شکست روبه رو شده است، بلکه نشان می دهد که مغز بیمار همچنان در حال پیدا کردن روشی برای کنترل احساسات، پایین آوردن استرس یا تجربه کردن پاداش است.

در سال هایی که فرد مواد مصرف می کرده است، مغز او آموزش دیده تا برای روبه رو شدن با استرس، احساس پوچی، اضطراب، خستگی روانی، بی حوصلگی و مشکلات ارتباطی، از یک مسیر سریع و کاملاً غیرطبیعی استفاده کند. هنگامی که ماده اصلی از زندگی بیمار حذف می شود، چون او هنوز مهارت های سالم برای کنترل احساسات خود را یاد نگرفته است، به صورت ناخودآگاه به دنبال جایگزین می گردد. این جایگزین ها ممکن است شامل کارهایی مانند بالا بردن میزان مصرف سیگار، مصرف نوشیدنی های الکلی، مصرف گل، پرخوری یا انجام دادن رفتارهای تکراری دیگر باشند.

پدیده انتقال پیدا کردن وابستگی

در گروهی از بیماران، مشکل اصلی فقط خود آن ماده نیست، بلکه یک عادت اشتباه در مغز وجود دارد که فرد برای تنظیم کردن حال روحی خود، حتماً به یک عامل بیرونی نیازمند می شود. به عنوان مثال، فردی که سال ها برای از بین بردن اضطراب خود از مواد استفاده می کرده است، ممکن است بعد از کنار گذاشتن آن، بدون آنکه متوجه باشد، همان نقش را به نوشیدنی الکلی، سیگار یا یک رفتار دیگر بدهد. در این وضعیت، نامِ ماده عوض شده است، اما آن عادت قبلی مغز هنوز درمان نشده باقی مانده است.

گاهی اوقات بیمار واقعاً این حرف ها را باور می کند و می گوید که دیگر بیمار نیست و فقط گاهی نوشیدنی می خورد، یا مصرف گل را وابستگی نمی داند و یا زیاد شدن مصرف سیگار را یک مسئله ساده در نظر می گیرد. این حالت در واقع یک نوع فریب دادن ذهن است که در آن، فرد بیمار عوض شدن شکل وابستگی خود را با بهبودی کامل اشتباه می گیرد.

به همین دلیل، یک درمان موفقیت آمیز فقط به معنای قطع کردن آن ماده اولیه نیست؛ بلکه باید توانایی فرد برای تحمل کردن هیجانات، مدیریت استرس، تجربه لذت های طبیعی و حل مشکلات زندگی تقویت شود. روان شناس و درمانگر باید به جای اینکه تنها به ماده اولیه توجه کنند، الگوی کلی رفتارهای فرد را مورد بررسی قرار دهند. در بسیاری از مواقع، بازگشت و لغزشِ واقعی، پیش از آنکه فرد به سراغ ماده اصلی برود اتفاق می افتد؛ یعنی درست زمانی که بیمار دوباره وارد چرخه ای می شود که می خواهد از احساسات خود فرار کند و به دنبال یک پاداش سریع بگردد.

چرا انتخاب مرکز درمان اهمیت دارد؟

هنگام تصمیم گیری برای انتخاب یک مرکز درمانی، بهتر است تنها به تبلیغات جذاب و کوتاه توجه نشود. برای داشتن یک انتخاب درست، لازم است بررسی کنید که آیا بیمار پیش از شروع درمان به طور کامل از نظر پزشکی معاینه می شود، آیا جلسه بررسی اولیه برگزار می گردد، آیا برنامه درمان برای هر فرد به صورت اختصاصی تنظیم می شود، آیا پس از پایان یافتن روزهای سخت پیگیری ها ادامه پیدا می کند، آیا گروه درمانی شامل پزشک و روان شناس است، آیا به بیماری های زمینه ای فرد توجه می شود و آیا هدف نهایی تنها متوقف کردن مصرف است یا جلوگیری از لغزش دوباره نیز در برنامه قرار دارد.

نکته مهم دیگر آن است که مرکز درمانی باید با بیمار بر اساس واقعیت ها برخورد کند. مراکزی که با اطمینان دروغین وعده پاک سازی فوری برای همه انواع مواد می دهند، حتی برای مصرف کنندگان مواد محرک، در واقع پول، زمان و امید بیماران را از بین می برند. اگر واقعاً راه میانبری وجود داشت، تعداد افراد درگیر با مصرف مواد تا این حد زیاد نبود.

یک برنامه درمانی استاندارد و علمی باید بتواند به این پرسش های مهم پاسخ روشن بدهد. درمان کردن وابستگی به مواد، یک مسیر دقیق پزشکی و کاملاً تخصصی است و نباید به شکل یک آزمایش چندروزه برای تحمل کردن درد به آن نگاه شود. یافتن پاسخ برای این پرسش ها، شانس موفقیت در مسیر بهبودی را به میزان بسیار زیادی افزایش می دهد.

هدف نهایی درمان چیست؟

پایان کار در مسیر درمان، تنها به این معنی نیست که فرد مصرف مواد را متوقف کند. هدف نهایی و ارزشمند این است که بیمار بتواند بدون نیاز به هیچ ماده ای زندگی کند، خواب و انرژی طبیعی خود را دوباره به دست بیاورد، روابط سالم تری با اطرافیان بسازد، جایگاه شغلی و اجتماعی خود را حفظ کند و مهارت های لازم برای روبه رو شدن با مشکلات زندگی را بیاموزد. فرد باید این توانایی را پیدا کند که اضطراب و احساسات خود را مدیریت کند، روابط آسیب دیده با خانواده را بازسازی نماید و در زمان قرار گرفتن در موقعیت های خطرناک، قدرت مقاومت بالاتری داشته باشد.

پاک سازی بدن از مواد، تنها شروع این مسیر طولانی است، نه پایان آن. یک درمان اصولی و حرفه ای باید از مرحله قطع کردن مصرف عبور کند و به مرحله ای برسد که فرد بتواند زندگی خود را از نو بسازد. موفقیت واقعی زمانی به دست می آید که فرد احساس کند کنترل بیشتری روی زندگی خود دارد و توانسته است یک زندگی مستقل و بدون وابستگی خلق کند. یک درمان موفقیت آمیز، بیمار را فقط از ماده مخدر جدا نمی کند؛ بلکه به مغز و رفتار او یاری می رساند تا دوباره بیاموزند که چگونه بدون نیاز به عوامل بیرونی، تعادل و آرامش را در زندگی ایجاد کنند.

روش تعیین هزینه سم زدایی ترک اعتیاد

هزینه درمان وابستگی به مواد برای همه افراد یکسان نیست. به همین دلیل، امکان اعلام یک قیمت ثابت و مشخص برای تمام افراد مراجعه کننده وجود ندارد. این موضوع در تمام بخش های علم پزشکی یکسان است و روش درمان برای هر انسان به صورت اختصاصی در نظر گرفته می شود.

هزینه سم زدایی فوق سریع و روش سریع چگونه تعیین می شود؟

دلیل متفاوت بودن هزینه ها در روش های فوق سریع و روش های سریع کاملاً مشخص است. همان گونه که در دیگر بخش های علم پزشکی، روش درمان هر فرد بر پایه شدت بیماری، مقدار آسیب واردشده، شرایط بدنی و ذهنی، بیماری های دیگری که فرد به آن ها مبتلا است و نیازهای درمانی او مشخص می شود، در درمان وابستگی به مواد نیز وضعیت هر فرد با افراد دیگر تفاوت های زیادی دارد.

برای مثال، ممکن است یک فرد تنها به درمان بدون نیاز به بستری شدن و بررسی های منظم نیاز داشته باشد. در مقابل، فرد دیگری به آزمایش های بیشتر، مراقبت های دقیق تر و خدمات درمانی گسترده تری نیازمند باشد. به خاطر همین تفاوت ها، هزینه درمان باید حتماً بعد از انجام بررسی های اولیه پزشکی مشخص شود و تعیین آن پیش از معاینه، کار درستی نیست.

در کلینیک کیمیای رهایی، پس از انجام معاینه و بررسی اولیه، هزینه های مربوط به هر بیمار به شکل دقیق مشخص می شود. برای شروع این مسیر، بهتر است اولین کار پر کردن فرم بررسی اولیه وضعیت بیمار باشد. پر کردن این برگه هیچ هزینه ای ندارد و کاملاً رایگان است. انجام این کار کمک می کند تا مسیر درمان و برآورد هزینه ها به طور دقیق و متناسب با شرایط همان فرد تعیین گردد.

مسیر درمان و پاکسازی بدن از مخدر ها در کیمیای رهایی

بهترین راه برای شروع درمان چیست؟

بهترین راه برای آغاز مسیر سلامتی این است که بیمار یا خانواده، به جای گرفتن تصمیم های خودسرانه، برای شرکت در جلسه بررسی اولیه اقدام کنند. این جلسه اولین و مهم ترین کار است. در این جلسه، مشاور اولیه شرح حال کاملی از بیمار دریافت می کند و با پزشک مشورت می نماید. بررسی کاملاً محرمانه است و بر پایه نوع ماده، میزان وابستگی، وضعیت بدنی، شرایط روانی و بیماری های همراه بیمار انجام می گیرد. پس از این مرحله مشخص می شود که بیمار نیازمند پاک سازی کوتاه مدت است یا به صلاح او هست که وارد دوره درمان تدریجی شود، و آیا درمان بدون بستری برای او مناسب است یا خیر.

شرکت در آن جلسه بسیار مهم است تا پزشکان بتوانند مسیر درستی را به بیمار نشان دهند. انجام معاینه اولین قدم برای گرفتن تصمیم درست است، نه اینکه روش درمان به صورت خودسرانه انتخاب شود. در کلینیک کیمیای رهایی در تهران، تمام تصمیم های درمانی بعد از بررسی پزشک گرفته می شوند و از دادن وعده های غیرواقعی مانند درمان قطعی یا ترک بدون درد برای همه بیماران دوری می شود.

اگر بیمار در وضعیت خطر یا شرایط اورژانسی قرار داشته باشد، باید به سرعت از خدمات اورژانس استفاده کند و منتظر نوبت ویزیت عادی نماند.

منبع مقاله سم زدایی

اطلاعات این صفحه توسط گروه پزشکی کلینیک کیمیای رهایی آماده و بررسی علمی شده است.

سوالات متداول

پاک سازی بدن از مواد چیست؟

پاک سازی بدن از مواد، یک مرحله پزشکی برای کنترل بی خطر نشانه های قطع مصرف است. این کار به تنهایی به معنای درمان کامل نیست، اما شروع مهمی برای ادامه مسیر به شمار می رود.

آیا سم زدایی برای ترک اعتیاد خوب است؟

بله خوب است اما بعد از سنجش دقیق وضعیت فعلی بدن بیمار. اگر پزشک بعد از بررسی دقیق تشخیص دهد که شرایط مناسب است، مراحل کار می تواند به صورت سرپایی و بدون بستری انجام شود. هشدار و نکته مهم این است این است که روش پاکسازی مواد مخدر از بدن برای هر فرد باید تخصصی و با توجه به شرایط آن شخص باشد تا مشکلی ایجاد نشود چه در روش های سریع و چه در روش های فوق سریع.

پاک سازی سریع برای چه موادی انجام می شود؟

این کار شامل موادی می شود که در دسته مخدرها باشند مانند تریاک و هروئین، شبه مخدرها مانند متادون، بوپرنورفین و شربت تریاک، و از دسته قرص ها شامل ترامادول می شود. قرص های آرام بخش و خواب آور مانند کلونازپام، آلپرازولام و دیازپام نیز امکان پاک سازی دارند، اما بستگی به تعداد و میزان مصرف آن ها دارد. برای موادی مانند شیشه یا گل که در دسته محرک ها هستند، این کار به معنای رایج کاربرد ندارد و روش و برنامه درمانی کاملاً متفاوت است.

پاک سازی سریع زیر نظر پزشک یعنی چه؟

این به آن معنا است که بیمار هرچه زودتر توسط پزشک معاینه شود و بر اساس شرایط خاص خودش، یک مسیر درمانی بی خطر و مناسب دریافت کند. این کار با قطع خودسرانه تفاوت بسیار زیادی دارد.

بهترین روش برای ترک چیست؟

بهترین روش برای همه افراد یکسان نیست. روشی مناسب است که با نوع ماده مصرفی، میزان وابستگی، وضعیت بدنی و شرایط روانی همان بیمار هماهنگی کامل داشته باشد.

آیا همه بیماران می توانند بدون بستری درمان شوند؟

خیر. بعضی از بیماران به دلیل داشتن مشکلات جسمی، روانی یا خطرهای دیگر، به مراقبت بیشتری در محیط درمانی نیاز دارند. تصمیم درباره این موضوع فقط پس از بررسی پزشک گرفته می شود.

درمان چقدر طول می کشد؟

زمان مورد نیاز برای درمان در افراد مختلف فرق می کند و به نوع ماده، میزان وابستگی و وضعیت کلی سلامت بیمار بستگی دارد.

آیا بیماران شهرهای دیگر هم می توانند درمان را شروع کنند؟

بله. در بعضی موارد، اگر شرایط پزشکی مناسب باشد، بخشی از معاینه و پیگیری ها می تواند با برنامه ریزی درست از راه دور انجام شود تا بیمار بتواند فعالیت های روزمره خود را نیز ادامه دهد.

چه زمانی باید به اورژانس رفت؟

اگر بیمار دچار افت سطح هوشیاری، تشنج، تنگی نفس، درد شدید قفسه سینه، رفتارهای بسیار خطرناک یا فکرهایی برای آسیب رساندن به خود شود، باید فوراً از خدمات اورژانس کمک گرفته شود.

جلسه بررسی اولیه چیست و چرا اهمیت دارد؟

جلسه گفت وگو و بررسی اولیه، اولین قدم در مسیر درمان است. در این جلسه، شرایط کامل بیمار سنجیده می شود تا پزشک بتواند تصمیم بگیرد که آیا فرد نیازمند درمان کوتاه مدت است یا باید وارد دوره درمان مرحله به مرحله شود. بدون این جلسه، امکان تعیین مسیر درمانی صحیح وجود ندارد.

آیا هزینه سم زدایی برای همه افراد یکسان است؟

خیر، هزینه درمان برای هر فرد بر اساس شرایط جسمی، روانی و شدت بیماری او متفاوت است و نمی توان یک قیمت ثابت برای همه در نظر گرفت.

چرا نمی توان قیمت ثابتی برای درمان مشخص کرد؟

زیرا نیازهای درمانی افراد با یکدیگر تفاوت دارد. برخی از افراد به درمان های ساده تر و برخی دیگر به مراقبت های گسترده تر و آزمایش های بیشتری نیاز دارند.

قیمت هر جلسه سم زدایی چه زمانی به طور دقیق مشخص می شود؟

هزینه های درمان تنها پس از پر کردن برگه بررسی اولیه و انجام معاینه های دقیق توسط گروه پزشکی مشخص می شوند. یعنی بعد از ارزیابی اولیه بدن فرد تعداد جلسات، زمان انجام و قیمت هر جلسه و اگر چیز دیگری برای فرد لازم باشد در همان ابتدا و شفاف به بیمار داده می شود تا ایشان بتواند بهترین تصمیم را برای شروع درمان بگیرد.

یادآوری :

در صورت نیاز به دریافت راهنمایی درباره روش‌های درمان وابستگی به انواع مواد مخدر، می‌توانید با مرکز تماس بگیرید یا درخواست ارزیابی اولیه وضعیت مصرف را ثبت کنید.کارشناسان مرکز از شنبه تا پنجشنبه، از ساعت ۱۰ تا ۱۸، پاسخ‌گوی پرسش‌های مراجعان و خانواده‌ها هستند.